„Tarcza Przeciwminowa NATO” pod polskim dowództwem
Od stycznia 2026 r. polscy marynarze po raz szósty w historii staną na czele jednego z czterech stałych zespołów okrętów NATO – tzw. „Tarczy Przeciwminowej”. Tym samym rozpoczną półroczną misję wzmocnienia operacji państw sojuszniczych, związaną z zapewnieniem bezpieczeństwa żeglugi na północnych akwenach Europy.
16 grudnia 2025 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Zwierzchnik Sił Zbrojnych Karol Nawrocki podpisał postanowienie o użyciu Polskiego Kontyngentu Wojskowego w składzie Grupy Zadaniowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego na Morzu Bałtyckim, Morzu Norweskim, Morzu Północnym i Oceanie Atlantyckim.
Na podstawie postanowienia polscy oficerowie, podoficerowie i marynarze wydzieleni z jednostek 8 Flotylli Obrony Wybrzeża utworzą od 1 stycznia 2026 r. do 15 sierpnia 2026 r. Polski Kontyngent Wojskowy Czernicki 2026. Głównym zadaniem PKW będzie dowodzenie Stałym Zespołem Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1 (ang. Standing NATO Mine Countermeasures Group 1, SNMCMG1).
Sojusz Północnoatlantycki utrzymuje w stałej rotacyjnej służbie cztery zespoły okrętów. Dwa z nich to zespoły uderzeniowych jednostek nawodnych, głównie niszczycieli i fregat rakietowych wspieranych często przez jednostkę zaopatrzeniową, czyli Standing NATO Maritime Group 1 i 2. Natomiast dwa kolejne to zespoły okrętów przeciwminowych z wielozadaniowym okrętem dowodzenia, czyli Standing NATO Mine Countermeasures Group 1 i 2. Zwykle Grupa 1 operuje na północy Europy, natomiast Grupa 2 na południu kontynentu.
To właśnie jednym z nich, już po raz szósty w historii, dowodzić będzie oficer polskiej Marynarki Wojennej – komandor porucznik Kacper Sterne. Rolę okrętu flagowego zespołu przejmie ORP Kontradmirał Xawery Czernicki – okręt dowodzenia siłami obrony przeciwminowej z 2 Dywizjonu Okrętów Transportowo-Minowych.
Ogólny zakres zadań PKW będzie obejmował:
- utrzymywanie bezpieczeństwa żeglugi sojuszniczej przez poszukiwanie, patrolowanie i niszczenie niebezpiecznych obiektów podwodnych, głównie groźnego dla żeglugi arsenału zatopionego podczas obu wojen światowych, jak również oczyszczanie z min i innych niebezpiecznych obiektów podwodnych podejść do portów, akwenów ścieśnionych i szlaków żeglugowych;
- budowanie świadomości operacyjnej przez patrolowanie szlaków oraz prezentację obecności, jedności i determinacji Sojuszu Północnoatlantyckiego na akwenach Morza Bałtyckiego, Morza Norweskiego, Morza Północnego i Oceanu Atlantyckiego.
Rejonem działania PKW Czernicki 2026 będzie Morze Bałtyckie, Morze Północne, Morze Norweskie oraz wschodnia część Oceanu Atlantyckiego.
Tekst/grafika: 8 FOW
***
Głównym zadaniem okrętów Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO, na czele którego staną Polacy jest utrzymanie bezpieczeństwa żeglugi poprzez poszukiwanie, wykrywanie i niszczenie niebezpiecznych obiektów podwodnych. W ten sposób okręty zespołu tworzą system obrony przeciwminowej na akwenach morskich określany mianem „Tarczy Przeciwminowej” dla Europy. Poza tym istotnym zadaniem zespołu jest demonstrowanie solidarności członków sojuszu w dążeniu do zapewnienia bezpieczeństwa na europejskich akwenach, poprzez wzmocnienie ochrony infrastruktury krytycznej oraz stałą gotowość do reakcji na potencjalne akty sabotażowe. Działania te wpisują się również w szerszy kontekst sojuszniczych inicjatyw bezpieczeństwa morskiego, takich jak Baltic Sentry, ukierunkowanych na odstraszanie i zapewnienie swobody żeglugi na całym obszarze Morza Bałtyckiego. Siły okrętowe mogą być także skierowane do wsparcia operacji antyterrorystycznych, akcji ratowania życia oraz reagowania w sytuacjach kryzysowych. Zespoły okrętowe należą do najbardziej efektywnych elementów tzw. Sił Reagowania (NRF – NATO Response Force). Większość czasu zespoły te spędzają na morzu, między innymi zgrywając współdziałanie wchodzących w ich skład okrętów oraz uczestnicząc w manewrach z siłami morskimi państw członkowskich i partnerskich NATO.
Polska Marynarka Wojenna od lat angażuje się w działania poszczególnych zespołów okrętów sojuszu zarówno wyznaczając oficerów na prestiżowe stanowisko dowódcy zespołu, a także formując sztab kierujący działaniami, jak i wydzielając okręty 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Przez lata przede wszystkim niszczyciele min z 13 Dywizjonu Trałowców od 2002 roku do 2015 roku cyklicznie, kilkunastokrotnie, wchodziły w skład SNMCMG1. Również Okręt Dowodzenia Siłami Obrony Przeciwminowej ORP Kontradmirał X. Czernicki z 2 Dywizjonu Okrętów Transportowo – Minowych czterokrotnie był jednostką flagową SNMCMG1 (w 2010, 2011, 2013 i 2023 roku) oraz przez połowę 2017 roku pełnił funkcję okrętu flagowego SNMCMG2 na Morzu Śródziemnym, Egejskim i Morzu Czarnym. W przeszłości Marynarka Wojenna kierowała także trałowce do udziału w natowskim zespole. Po raz pierwszy w ramach PKW Czernicki w 2023 roku, w skład kontyngentu wchodziły wówczas ORP Drużno oraz ORP Hańcza. Aktualnie trwa jeszcze półroczny dyżur PKW Noteć 2025, w którym bierze udział trałowiec ORP Necko.
Źródło: Wojsko Polskie
Warto przeczytać i posłuchać:
