S-52 krótko przed przekazaniem Chińczykom. / Zdjęcie: zbiory Siergiej Bałakin

Print Friendly, PDF & Email

Kontradmirał Allan Smith – dowódca oddziałów desantowych w swoim raporcie dotyczącym przebiegu operacji stwierdził: “Straciliśmy kontrolę nad morzem narodu bez floty, używającego min z okresu I wojny światowej, postawionych przez statki, jakich używano już w czasach Chrystusa” [14].

(od lewej) Wiceadmirał William G. Andrewes, (w środku) Wiceadmirał Arthur D. Struble, (z prawej) kontradmirał Allan E. Smith, podczas konferencji, która odbyła się na pokładzie USS Dixie (AD-14). / Zdjęcie: www.history.navy.mil
(od lewej) Wiceadmirał William G. Andrewes, (w środku) Wiceadmirał Arthur D. Struble, (z prawej) kontradmirał Allan E. Smith, podczas konferencji, która odbyła się na pokładzie USS Dixie (AD-14). / Zdjęcie: www.history.navy.mil

Wojna minowa w Korei dostarczyła Stanom Zjednoczonym nowych doświadczeń. Pojawienie się uzbrojenia jądrowego spowodowało, że zlekceważono zagrożenie ze strony min morskich. Zespoły sił minowo-trałowych po drugiej wojnie światowej w 90% zostały rozformowane. Gwałtowny wzrost zagrożenia minowego w wojnie koreańskiej zmusił Stany Zjednoczone do odbudowania swoich sił minowotrałowych, skierowania do rejonu działań bojowych wszystkich posiadanych w służbie trałowców, a nawet przebudowania na trałowce 10 niszczycieli. Jednocześnie rozpoczęto budowę 125 jednostek tej klasy [3].

Uwzględniając nabyte doświadczenia, siły morskie Stanów Zjednoczonych podczas wojny wietnamskiej (1965-1973) postawiły w ramach operacji “Pocket Money” około 8000 min na podejściach do północnowietnamskich portów, przez które przechodziło 85% zaopatrzenia. Były to największe amerykańskie działania minowe od czasu zakończenia II wojny światowej. Do stawiania min użyto głównie samolotów szturmowych lotnictwa pokładowego, startujących z lotniskowców VII Floty Stanów Zjednoczonych. Każdy z samolotów zabierał od 2 do 6 mino bomb różnych typów (z reguły “Mk – 52”). Na wewnętrznych wodnych liniach komunikacyjnych, gdzie głębokości nie przekraczały 15 m, stawiane były lotnicze mino-bomby “DST-36” wyposażone w niekontaktowe zapalniki magnetyczne. Miny, które upadły na brzeg (ląd) lub w rejon o głębokościach mniejszych niŜ 3 metry, ulegały samolikwidacji [13]. Ocenia się, że postawione zagrody minowe zredukowały o ponad 30% import Wietnamu Północnego oraz ilość zaopatrzenia w strefie bezpośrednich działań wojennych w wymiarze od 800 do 1500 ton dziennie [17].

Zaminowanie portów i morskich szlaków komunikacyjnych poważnie obciążyło linie kolejowe i drogi samochodowe oraz zmusiło stronę północnowietnamską do ich wykorzystania nie tylko w nocy, ale również w dzień, narażając je tym samym na ataki lotnictwa.

W czasie wojny arabsko-izraelskiej w 1967 roku egipskie działania minowe w Kanale Sueskim spowodowały całkowite przerwanie międzynarodowej komunikacji na tej najważniejszej arterii wodnej łączącej oceany Atlantycki i Indyjski na okres prawie 8 lat. W 1974 roku, po zakończeniu działań wojennych, międzynarodowe siły trałowe przystąpiły do likwidacji zagrożenia minowego. Trałowanie wód Kanału Sueskiego trwało ponad rok i zakończyło się zniszczeniem 680 min [6]. Kanał został ponownie otwarty dla żeglugi międzynarodowej 5 czerwca 1975 roku.

W konfliktach lokalnych blokadę morską z użyciem broni minowej na największą skalę zastosowały Indie podczas konfliktu z Pakistanem w 1971 roku. Rozmiary i przebieg działań minowych nie są dokładnie znane, jednakże w wyniku zaminowania podejść do pakistańskiego portu Chattagam poderwało się i zatonęło 25 jednostek, w tym 11 statków handlowych. Z uwagi na niewielką liczbę min postawionych w zaczepnych zagrodach minowych indyjska marynarka wojenna nie była w stanie całkowicie sparaliżować pakistańskich linii komunikacyjnych i portów[11].

Podczas konfliktu brytyjsko-argentyńskiego (1982 rok) o Falklandy, marynarka argentyńska postawiła w obronie Port Stanley zagrody minowe złożone z niewielkiej liczby kontaktowych min kotwicznych produkcji niemieckiej z okresu II wojny światowej. Przyjęta koncepcja obrony wysp spowodowała, że rejony zagród minowych zostały wybrane nieodpowiednio i postawione miny nie stanowiły realnego zagrożenia dla brytyjskich sił ekspedycyjnych. Po zajęciu Falklandów dowództwo brytyjskie otrzymało plany zagród minowych, z których wynikało, że główna zagroda minowa została postawiona w odległości 185,2 – 103 m (100 Mm) na południe od Port Stanley. Bez szczególnych trudności flota brytyjska wytrałowała postawione miny. Przyznać należy, że Argentyna mogła wykorzystać morską broń minową efektywniej. Przy zaminowaniu wąskich i głębokowodnych podejść do cieśniny Falkland Sond, pomiędzy dwoma głównymi wyspami archipelagu West i East Falklandy, działania brytyjskich sił desantowych mogły być bardzo utrudnione.

Wojna w Zatoce Perskiej (1990-1991). Po aneksji Kuwejtu Irak przystąpił do budowy silnego systemu obrony przeciwdesantowej, którego istotnym elementem były rozbudowane zagrody minowe. Akweny wzdłuż wybrzeża Kuwejtu z wąskimi torami podejściowymi i głębokościami rzędu 30 m stanowiły doskonały rejon do działań minowych. Nic więc dziwnego, że Irak po zajęciu Kuwejtu postawił wzdłuż jego wybrzeży ponad 1200 min2.

Długość zewnętrznych granic zagród minowych, półkoliście otaczających Kuwejt wynosiła około 167 – 103 m (90 Mm). Uzbrojenie minowe Iraku było zróżnicowane. Oprócz importowanych z Rosji min kotwicznych typu “08/39” i dennych typu “KMD” i “UDM”, Irak posiadał miny rodzimej produkcji (“LUGM-145” i “Siggeel”) oraz zakupione we Włoszech denne niekontaktowe miny typu “Manta” [8]. Do stawiania zagród minowych Irak mógł wykorzystać oprócz okrętów nawodnych również powietrzne nosiciele, w tym śmigłowce typu “Mi-8” i bombowce “B-6”.

Mina morska MN103-Manta może być stosowana w wodach na głębokości od 3 do 100 metrów.
Zdjęcie: www.sei-spa.com
Mina morska MN103-Manta może być stosowana w wodach na głębokości od 3 do 100 metrów. Zdjęcie: www.sei-spa.com

Iracka koncepcja działań minowych zakładała przede wszystkim wzmocnienie stacjonarnego systemu obrony przeciwdesantowej (rowy z ropą naftową, wały, silne punkty ogniowe) kombinowanymi zagrodami minowymi składającymi się z min kotwicznych i dennych. Ponadto, Irak postawił około 150 min dryfujących zakładając, że będą się one przemieszczały wraz z prądem w stronę południowej części zatoki, utrudniając tym samym działania sił morskich koalicji. Pomimo tego, że większość tych min zdryfowała na brzeg, na wodach zatoki pojawiły się irackie miny “LUGM-145”, których kadłuby podczas falowania zrywały się z minlin i dryfowały po całym akwenie.

MN103-Manta umieszczona w piaszczystym dnie. / Zdjęcie: www.sei-spa.com
MN103-Manta umieszczona w piaszczystym dnie. / Zdjęcie: www.sei-spa.com

Wynikłe stąd zagrożenie minowe było powodem wstrzymywania w nocy wszelkiej żeglugi na większości akwenów niebezpiecznych oraz prowadzenia2 obowiązkowej dziennej i nocnej obserwacji na jednostkach pływających i śmigłowcach.

Podczas zabezpieczania prac trałowych sił sprzymierzonych 18 lutego 1991 roku wszedł na kontaktową minę kotwiczną typu “LUGM-145” śmigłowcowiec USS Tripoli. Mina wybuchła pod dziobową częścią okrętu, powodując rozerwanie poszycia kadłuba poniżej linii wody. Uszkodzenia nie były zbyt groźne i usunięto je na wodach zatoki. W trakcie udzielania pomocy uszkodzonej jednostce, na postawione na głębokości 16 m dwie miny typu “Manta” wszedł krążownik USS Princeton. Miny wybuchły pod częścią rufową okrętu, a uszkodzenia okazały się daleko poważniejsze [5].

————————-

1 Po zakończeniu konfliktu Irak ujawnił, że postawił 1167 min. (Zob. Final Report to Congress Conduct of the Persian Gulf War, Department of Defence, Washington D.C., April 1992, s. 200).

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *